«25 жасқа дейін бәріне жету керек»: әлеуметтік желі жастарға қысым жасап жатыр ма?

Бүгінде әлеуметтік желіде жастайынан үлкен жетістікке жеткен адамдардың оқиғалары жиі тарайды. Бірі 20 жасында бизнес ашса, енді бірі баспана алып, шетелге саяхаттап немесе жоғары жалақыға жұмысқа орналасқанын көрсетеді. Мұндай жазбалар кей жастарға мотивация берсе, енді біріне керісінше қысым тудыруы мүмкін.

Әлеуметтік желіні күнделікті бақылаған адам өз өмірін өзгелермен салыстыра бастайды. «Мен неге әлі мұндай жетістікке жеткен жоқпын?», «Уақытым өтіп бара жатқан жоқ па?» деген сұрақтар пайда болады. Әсіресе «25 жасқа дейін үлгеру керек» деген түсінік жастардың өзіне деген талабын күшейтеді.

Мәселе әлеуметтік желідегі ақпараттың шынайы өмірді толық көрсетпеуінде. Көп жағдайда қолданушылар жетістігін ғана жариялайды. Қаржылық қиындықтар, сәтсіздіктер, ұзақ уақытқа созылған ізденіс пен еңбек туралы айтыла бермейді. Нәтижесінде көрермен басқа адамның өмірін толық әрі мінсіз деп қабылдауы мүмкін.

Зерттеулер әлеуметтік желідегі әлеуметтік салыстыру жастардың психологиялық жағдайына әсер ететінін көрсетеді. Қазақстандық студенттер арасында жүргізілген зерттеулерде де желідегі басқа адамдардың өмірін бақылау адамның өзін бағалауына ықпал ететіні айтылған.

Жастарға түсетін қысым тек әлеуметтік желіден келмейді. Қоғамда да белгілі бір жасқа дейін оқу бітіру, тұрақты жұмысқа орналасу, ақша жинау, үй алу немесе отбасын құру керек деген түсінік бар. Әлеуметтік желідегі «жетістік тарихтары» осы талаптарды одан әрі күшейтіп жібереді.

Алайда 25 жасқа келгенде адамның өміріндегі барлық мақсаттың орындалуы міндетті емес. Біреу өз мамандығын ерте тапса, енді бірі бірнеше жылдан кейін ғана өзіне ұнайтын саланы анықтайды. Кейбір жастар оқуын жалғастырса, басқалары жұмыс тәжірибесін жинауға немесе жаңа бағыт бастауға уақыт жұмсайды.

Мамандардың пікірінше, әлеуметтік желідегі контентті адамның жеке өміріне қойылған нақты өлшем ретінде қабылдамаған жөн. Әр адамның мүмкіндігі, жағдайы мен өмірлік жоспары әртүрлі.

Сондықтан «25 жасқа дейін бәріне жету керек» деген талап – нақты ереже емес, қоғам мен әлеуметтік желі қалыптастырған түсінік. Бастысы – өзгенің нәтижесіне қарап асықпай, жеке мақсатыңа сай даму.